“Varlık Fonu Başkanlığında, Gayrimenkul Kıymetler Borsası Çalıştayı Gerçekleştirildi”

Cumhurbaşkanı tarafından dile getirilen, Türkiye merkezli gayrimenkul borsasının kurulmasına ve hızlandırılmasına dair çalışmalar Türkiye Varlık Fonu ile MÜSİAD/GABORAS organizasyonunda düzenlenen çalıştayda şu konular ele alındı: ‘Dijital teknoloji, big-data ve veri işleme altyapısı, fon finans yatırım öngörüleri, ortaya çıkarılacak ekonomik katma değerler, mevcut mevzuat, hukuk, yol haritası ve ihtiyaç duyulan düzenlemeler, özel/kamu değer haritalarının hızlandırılması, toplu değerleme, anlık raporlama ve değerleme otomasyonu, dijital ekranlar, risk parametreleri, ölçme/izleme/değerlendirme kapasitesi, güvenli alım-satım platformu aşaması, endeksleşme, borsalaşma, gayrimenkul ve türevlerinin menkulleşmesi.’ Üç gün boyunca süren çalıştayda sektör temsilcileri ile bir araya gelinerek mevcut aşama gözden geçirildi ve fikir alışverişinde bulunuldu.

Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Zafer Sönmez’in talimatlarıyla, çalıştaylara başkanlık yapan Türkiye Varlık Fonu (TVF) CFO’su Mithat Bülent Özmen, TVF Yatırım Yöneticisi Ali Aydın, TVF Strateji ve Risk Yönetimi Kadri Buldanlı, TVF Genel Müdür Özel Kalemi Mehmet Çamır ile MÜSİAD/GABORAS ve SENYAP yöneticileri; GABORAS Yönetim Kurulu Başkanı, Genel Müdürü ve sektör temsilcileri bir araya geldi.

Takasbank Genel Müdürü Mahmut Kayacık, Borsa İstanbul Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Gönen, Kuveyt Türk Genel Müdürü Tayfun Özkan, BYY Finans Kurucusu Bekir Yener Yıldırım, INFINA Genel Müdür Yardımcısı Barış Çakmak, EKOL Gayrimenkul Değerleme Yöneticisi Deniz Aslan, Altın Emlak Genel Müdürü Mustafa Özelmacıklı, Takasbank Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Elibol, Cushman & Wakefield Yöneticisi Tuğra Gönden, DAP Yapı Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Yıldız, EMA Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Yunus Emre Ekşi, Bilişim Vadisi Genel Müdürü Ahmet Serdar İbrahimcioğlu ve heyet temsilcileri toplantılara katılım sağladı.

“Yeni Bir Türkiye Yolculuğu”

Çalıştay oturumunda Türkiye Varlık Fonu CFO’su Bülent Mithat Özmen, Türkiye merkezli Gayrimenkul Kıymetler Borsası’nın büyük, milli ve yerli bir Türkiye projesi olduğunu dile getirirken, “Projenin ekonomiye ve alternatif sermaye piyasalarına çok önemli bir katkı sağlayacağını belirtti. Türkiye Merkezli gayrimenkul borsasının kurulması vizyonu, ülkemiz açısından trilyonlarca liralık menkul değer hacmi oluşturacaktır.” dedi.

Toplantı sonrası Anadolu Ajansı’nın sorularını yanıtlayan GABORAS Yönetim Kurulu Baş Danışmanı Lütfi Altun ise,

Lütfi Altun; “Temelde GABORAS bir big-data yönetimidir. GABORAS, güvenli alım-satım platformu ve sonrasında borsaya ulaşmada ihtiyaç duyulan altlıklar, bürokratik dirençlere rağmen dinamik piyasa verileriyle değer haritaları üzerinden ortaya konabilmiştir. Bundan gurur duymak gerekir. Çalıştayda teknik detayları sunulan yüksek teknoloji kapasitesinde 10 yıllık emek vardır. Bugün plaformun %100’ü borsalaşmanın büyük bir kısmı hazır hale gelebilmiştir. Bunun eksik tarafı kamudaki statik verilerdir. Bürokraside kilitli ve çoğu güncel olmayan, paylaşılmayan sağlıksız veriler, piyasa verileriyle örtüşmemektedir. Bugün ülkede bir sıkıntı var dersek bunun temelinde kamu verisi ve bilgisini paylaşımdaki belirsizlik yatmaktadır.”

“Bilgi Kirliliği, Güveni Zedelemektedir”

Lütfi Altun, “İnsanlarımızın hafızası asırlardır mülke yatırım sermaye birikim aracı olarak görmek üzerine kuruludur. Gayrimenkulde devasa bir servet birikim oluşmuştur. Ancak ne var ki, bunları kara deliğe dönüşerek stoklaşması ve menkulleşememesi ülkeye zarar verir hale gelmiştir. Tıkanan mekanizmaları açmak için öz kaynağın, öz sermayenin, kısaca bu servet stok kaynakları ekonomiye katmak zorunluluktur. Bugün aynı taşınmaza 10 farklı fiyat öngören veri karmaşası; güven ortamını, hem içeride hem dışarıda sarsmaktadır. Bu durum gayrimenkul sermaye birikiminin el değiştirmesine, ihraç olmasına fırsat vermemektedir. Satıcı da olsanız, alıcı da olsanız aynı taşınmaz için farklı farklı değerler görüyorsunuz. Bu sizin duraksamanıza ve ‘Aldatılıyor muyum?’ hissi yaşamanıza neden olmaktadır. Her yıl tapuda milyonlarca işlem yapılmaktadır. Bu işlemlere piyasa verileriyle bakıldığında yaklaşık 4 kat daha büyük değerlerin stok sermayesinde biriktiği big-data teknolojisiyle anlık izlenebilmekte ve görüntülenebilmektedir.

Acil Müdahele Beklentisi

Lütfi Altun “Gayrimenkulde kanayan yaramız hacizler, icralar ve borç sarmalıdır. Borçlu alacağını ödemek, alacaklı almak durumundadır. Ancak temelde bir yanlışlık var. ‘Defolu mal’ ne demek? Yan yana iki konut aynı özellikte, aynı değerde mülkiyet hakkını elinde bulunduran kişiden kaynaklı biri teminat durumundadır. Bunun defolu olmakla ne alıp vereceği var? Defolu statüye indirip gerçek değerinin 1/3, 1/4  fiyatına indirilmektedir. Bu durum kimsenin hayrına değildir. Borsalaşma ortamında varlıklar; damgalanmadan, borsada piyasa değerleriyle işlem görene kadar kalabilir. Bu hem borçlunun hem alacaklının hakkını korur.”

Lütfi Altun “Nasıl dövizin fırlaması ekonomiyle ilgili olmayıp dış mihrakların oyunuysa aynı şekilde servet birikimi varlıklarımızı değersizleştirmek de bu dış mihrakların oyunudur. Ne oldu da servet birikimlerimizin değerleri eridi. Maliyetler mi düştü, ihtiyaçlar mı ortadan kalktı? Teknolojik altyapılarını dijital veri gücünü kullanarak bu yıkıcı spekülasyonları yapanlara, aynı hızda dijitalleşme ve teknolojiyle sağlıklı, şeffaf veri paylaşımı yaparak karşılığı borsalaşma ile vermek gerekir. Fikri ve sınai mülkiyet hakkı iddiasıyla hastalıklı ya da güncel olmayan statik veriyi çekmecede tutmak yapılabilecek en kötü ve güven ortamını berhava edici bir davranıştır. Buna fırsat verilmemelidir. Gayrimenkulün borsalaşması ve servet birikimlerimizin yeniden kapitale dönüşmesi 2023 hedeflerini yakalayacak büyüklüktedir.

21 Ocak 2019